Kapasite planlaması, kaynakların tükenmesi beklendiği anda değil, tükenmesi beklenmeden yapılır. Kurumların çoğunda kapasite, bir olayın ardından “disk doldu” ya da “sunucu yavaşladı” mesajıyla gündeme gelir. Oysa kullanım verisi düzenli toplandığında darboğaz aylar öncesinden görülebilir.
Ölçülmesi gereken metrikler
Her kaynak türü için farklı metrikler anlamlıdır. CPU yüzdesi tek başına yeterli bir göstergedir; işlem bekleme süresi ve işlem kuyruğu daha erken uyarı verir. Bellek için kullanılan yüzde yerine commit miktarı ve sayfa değişimi izlenmelidir. Depolama tarafında ise yalnızca doluluk değil, IOPS gecikmesi ve kuyruk derinliği takip edilmelidir.
- CPU: Ortalama kullanım, tepe kullanım, işlem bekleme süresi
- RAM: Commit kullanımı, önbellek isabet oranı, sayfa değişimi
- Depolama: Kapasite kullanımı, IOPS gecikmesi, kuyruk derinliği
- Ağ: Bant genişliği, paket kaybı, gecikme ve jitter <!– /wp:list-item —
Tepe saatler ve mevsimsellik
Ortalama değerler, planlamada yanıltıcıdır. Bir sistemin yıllık ortalaması rahat görünürken, ay sonu kapanışında yüzde doksanı zorlanabilir. Kapasite planı, tepe saatleri ve mevsimsel değişimleri dikkate almalıdır. E-ticaret ve üretim ortamlarında kaynak talebi yıl içinde ciddi biçimde değişir.
Büyüme senaryoları
Plan, tek bir gelecek öngörüsüne dayanmamalıdır. Üç senaryo üzerinden çalışmak daha sağlıklı sonuç verir.
- Büyüme yok: Mevcut kullanımın yatay yatırımla karşılanması.
- Planlı büyüme: İş hedefleriyle uyumlu, yıllık %20 ile %30 artış.
- Beklenmedik büyüme: Yeni bir proje, yeni bir şube veya alınan bir firma etkisi.
Ölçekleme seçenekleri
Darboğaz bulunduğunda seçenekler sırasıyla değerlendirilmelidir: kaynak ekleme, iş yükünü dengeleme, uygulama optimizasyonu ve mimari değişiklik. Yatay ölçekleme her zaman doğru cevap değildir. Tek bir veritabanı sunucusu yatay ölçeklenemiyorsa, önce mimari seçenekler değerlendirilmelidir.
Planı bir belgeye dönüştürün
Kapasite planı, yılda bir kez hazırlanıp sonra unutulan bir tablo olmamalıdır. Metrikler, eşikler, sorumlular ve gerçekleştirilmesi gereken yatırım kalemleriyle birlikte yaşayan bir belge olmalıdır. Serventa altyapı hesaplayıcısı, mevcut kullanım verilerinizi temel alarak bu planın taslak çıktısını üretir.