Kurumsal yazılım lisansları, çoğu zaman kimsenin tam olarak ne kadar kullandığını bilmediği bir kalemdir. Alınan lisans, kullanılan lisans ve fazladan ödenen lisans arasındaki fark, büyük kurumlarda yılda yüz binlerce euroya ulaşabilir. Software Asset Management (SAM) bu farkı görünür kılar.
Lisans türlerini doğru okumak
Microsoft lisanslama modelinde, kapsam (core) ve kullanım biçimi (user veya device) temel ayrımdır. Volume Licensing ile satın alınan lisanslar genellikle belirli bir süre için anlaşmalı sayıda kullanıcıyı kapsar; ölçümün doğru yapılması, sonradan denetimde büyük fark yaratır.
- Core tabanlı lisanslar: Sunucu ve sanal makine sayısı üzerinden hesaplanır.
- Perpetual lisanslar: Süresiz kullanım hakkı verir, yükseltme desteği ayrıca alınır.
- Subscription lisanslar: Yıllık abonelikle sürekli güncel sürüm ve destek sağlar.
- Bulut paketleri: Sanal masaüstü altyapısıyla birlikte lisanslama modelini değiştirir.
SAM programının adımları
Etkili bir SAM programı dört aşamadan oluşur: keşif, uzlaştırma, optimizasyon ve sürekli izleme.
- Keşif: Ağdaki tistemler, yazılımlar, sürümler ve kullanım verileri otomatik olarak toplanır.
- Uzlaştırma: Dağıtım verisi ile satın alma kayıtları karşılaştırılarak gerçek tablo çıkarılır.
- Optimizasyon: Kullanılmayan lisanslar geri alınır, eksik kalanlar tespit edilir, doğru paket yeniden yapılandırılır.
- İzleme: Yeni alımlar ve ortam değişiklikleri için raporlama tekrarlanır.
En sık karşılaşılan hatalar
Lisans optimizasyonu denemelerinde en sık görülen tablo şudur: fazla lisans, eksik lisans ve yanlış paket. Birleşik kurulumlarda kullanılan ürünler için hangi paketin gerektiği konusunda tereddüt yaşanır. Ayrıca sanal makinelerin lisans tüketimini kendi fiziksel sunucusundan devralması, bulut ortamlarında ise lisansın taşınabilirliği önemli bir ayrıntıdır.
Denetim öncesi hazırlık
Denetimden önce verilerin hazırlanması, sürecin en zor kısmıdır. Envanter verisinin eksiksiz olması, geçmiş dönem verilerinin saklanması ve satın alma belgelerinin erişilebilir bulunması, doğru uzlaştırmanın ön koşuludur. Serventa lisanslama danışmanlığı, bu hazırlığı kurumun kendi ekibiyle birlikte yürütür.
Lisanslama, görünmeyen bir maliyet kalemidir ve kurum bütçesini doğrudan etkiler. Doğru yürütülen bir SAM çalışması, altyapı yatırımları için ayrılan bütçe kadar önemli bir payı geri kazandırır.
